Overdenkingen

Een nieuwe wereld

Toen ik twee dagen geleden afscheid nam van het oude jaar, vreesde ik dat ik ook vaarwel zei tegen de oude wereld waar ik uit voortkom, waarin ik ben opgegroeid — de wereld die mijn thuis was. Ik heb het over de vervlogen tijden van voor de crisis, toen nog niemand enig besef had van de Grote Omwenteling die aanstaande was.

Toen ik als jonge man door het leven ging – in de jaren zeventig en tachtig – was ik me er weliswaar van bewust dat ik in een tijd van grote veranderingen leefde, maar ik zag niet waar al die veranderingen in zouden gaan uitmonden. Niemand zag dat. We geloofden allemaal in gestage vooruitgang en in een goede toekomst. Terwijl onze welvaart groeide, meenden we dat ons welbevinden daarmee gelijke tred zou houden, dat onze levens op alle gebieden beter en mooier zouden worden. Bovendien waaide de geest van vrijheid destijds nog door het land. Die geest was soms sterk en soms zwak, maar hij was altijd aanwezig – en juist daarom realiseerden we ons niet dat hij bestond, en dat hij ooit kon verdwijnen. De vrijheid was een zachte bries die je alleen bewust opmerkte als je een goed oog had voor de eigenheid van de westerse cultuur, en als je daarbij ten volle besefte dat je in een uniek en vrij tijdperk leefde. Dat dit bloeiende tijdperk binnen enkele decennia ten einde kon lopen – niet door een oorlog maar door een vernietigend inwendig rottingsproces in de gehele samenleving – dat hielden we niet voor mogelijk.

Laat ik nog wat verder terug in de tijd gaan. Waar liggen eigenlijk de bronnen van de Grote Omwenteling die ons nu naar een compleet nieuwe wereld voert? Welke ontwikkelingen in de verre geschiedenis vormden de kiemcellen? Veel mensen zouden hierop antwoorden dat het allemaal is begonnen met de industriële revolutie. Anderen zouden de Franse revolutie noemen, sommigen wellicht de Amerikaanse burgeroorlog, en een enkeling de eerste publicatie van Das Kapital. Elke opvatting bezit haar eigen segment van de waarheid, want de tijd is een vloeiende stroom waarin elk voorval duizenden oorzaken heeft en niets helemaal op zichzelf staat. Maar ik denk dat de historische gebeurtenissen die ik zojuist noemde weliswaar voorbodes waren, maar geen onfeilbare voorspellers. Destijds, in de achttiende en negentiende eeuw had de geschiedenis nog een andere wending kunnen nemen. De echte onveranderbaarheid van de loop der dingen was pas na de eerste wereldoorlog een feit. In de roaring twenties waren de ontwikkelingen al zo massaal, en zo mondiaal dat ze niet meer te stoppen waren. En nu, honderd jaar later is de Grote Omwenteling, die zich lange tijd aan ons zicht heeft onttrokken, plotseling aan de oppervlakte gekomen. De teerling is geworpen. Een nieuwe technocratische, door systemen aangestuurde, tot in het kleinste detail gereguleerde globalistische wereldorde – waarin onze menselijke waardigheid als een echo in een leeg theater zal uitsterven – staat op het punt van beginnen.

Ik kijk nog een keer over mijn schouder. Ik denk terug aan mijn eigen verleden, waarvoor ik dankbaar ben, en ik denk aan de lange rijke geschiedenis van de westerse beschaving. Beide verhalen zijn met elkaar verweven en niet van elkaar te scheiden. Veel persoonlijke en culturele herinneringen zal ik meenemen naar de toekomst. Ik zal ze blijven koesteren. Terwijl de wereld om me heen verschraalt en verarmt, en terwijl de samenleving haar vrijheid verliest, zal ik me naar binnen keren.


Ga naar: inhoudsopgave miniaturen.