Algemeen

De Heilige Graal

Geplaatst op

‘(…) and the end of all our exploring will be to arrive where we started and know the place for the first time.’ – T.S. Eliot

Het is zaterdagavond, 30 november. De afgelopen week heb ik in een fijn appartement in de buurt van Hamburg gewoond, en zojuist heb ik mijn reistassen weer ingepakt omdat ik morgen verder trek. Zo langzaam aan begin ik een patroon te zien. Ik kom ergens aan; na een dag begin ik me al een beetje thuis te voelen, en na twee dagen is het mijn plek; en dan vertrek ik weer, in een afscheidsstemming. Op mijn volgende locatie zal het ook wel weer zo gaan.

Dat thuisgevoel, daar schreef ik voor mijn vertrek al over en het blijft me bezighouden. Dat was de heilige graal die ik ging zoeken, denk ik wel eens. Ergens in Europa hoopte ik een thuis te vinden. Ik wist niet waar, ik wist niet hoe het er uit zou zien, maar ik zou mijn ogen er voor open houden. Daar werd ik me nog sterker van bewust toen ik Portugal verliet.

Ik kan mezelf deze weinig originele vraag stellen: is thuis wel een bepaalde plek op aarde? Aan de ene kant wel. Ik kan me niet in elk landschap of elke cultuur thuis voelen, heb ik gemerkt. Ik ben erg gehecht aan de eeuwenoude cultuur van Noordwest-Europa. Om het iets dramatischer te zeggen: in het Avondland ligt mijn voorgeschiedenis, en dus mijn toekomst. Dat is geen holle frase, ik ervaar het echt zo.

Maar daarmee is lang niet alles gezegd. In deze kleine woning, een half uur van Hamburg, voelde ik me na een paar dagen thuis. Ook in mijn vorige appartement, in het Taunusgebergte, had ik die gewaarwording. En wat langer geleden, op een mooie etage in de Bourgogne, had ik ook al snel het idee dat die ruimte, die muren, die meubels van mij waren, dat ze als het ware een uitbreiding van mezelf waren.

Dus, wat is dat nu precies, thuis? De plaats waar je ooit bent begonnen? En die je pas veel later, na vele omzwervingen voor het eerst echt kent? Zou dat betekenen dat ik mijn reis uiteindelijk in Nederland ga eindigen? Ik weet het niet. Op dit moment kan ik me dat niet voorstellen. Maar als ik dat kleine landje bij aankomst als mijn thuis herken, dan mag het natuurlijk wel zo gaan.

Voorlopig ga ik echter verder met mijn omzwervingen. Ik heb een paar bestemmingen in mijn hoofd. Daar vertel ik wellicht later wat over want ik weet nu dat mijn ideeën heel snel weer kunnen verdampen. Als ik in een nieuw land aankom, zal ik het melden, beste lezer. En dan zal ik je ook laten weten of ik een vermoeden van een thuisgevoel heb.


Algemeen

Autobahn

Geplaatst op

Beste lezer,

Mijn vertrek uit Portugal ligt nu ruim twee weken achter me. Tot nu toe heb ik weinig verteld over mijn beweegredenen om dat land zo snel weer te verlaten – niet omdat ik niet wilde maar omdat mijn gedachten nog niet samenhangend genoeg waren om in woorden uit te drukken. Nu wordt het tijd om eens een poging wagen.

Terugkijkend kan ik zeggen dat mijn twijfels al veel eerder de kop opstaken. Al tijdens de voorbereidingen kwam er regelmatig een zeurend gevoel voorbij. Klopte mijn idealistische voorstellen van de hele onderneming wel? Kon ik me in Portugal vestigen en me daar thuis voelen? Was het echt zo makkelijk als ik dacht?

Ik heb in die tijd, voordat het allemaal echt concreet werd, met meerdere alternatieve ideeën gespeeld maar heb tenslotte het besluit genomen om met het oorspronkelijke plan door te gaan. Ik ging emigreren naar Portugal. De twijfels schoof ik terzijde. Of beter gezegd: ik drukte ze zo ver mogelijk weg.

Ik herinner me de dag van aankomst in Arganil, 1 november. Alle twijfels kwamen onmiddellijk terug, heviger dan voorheen. Nu kon ik er niet meer omheen. Als ik zou proberen hier te gaan wonen, zou het een worsteling worden, besefte ik stilletjes in mezelf, zonder hierover in mijn blog te schrijven. Dat gevoel werd elke dag sterker en na anderhalve week nam ik het besluit om weer te vertrekken. En de opluchting die dat besluit teweegbracht was veelzeggend, en was op zich ook weer een opluchting.

Nu ben ik in Duitsland, maar niet met dezelfde instelling als waarmee ik naar Portugal ging. Ik heb een week het Taunusgebergte gezeten, ik verblijf nu in de omgeving van Hamburg, en over een paar dagen ga ik naar een stadje in de buurt van Düsseldorf. Geloof me, beste lezer, ik heb geen flauw idee wat ik aan het doen ben, behalve dat ik aan het reizen ben. Ik heb geen doel, ik speel niet met de gedachte om me hier in Duitsland te vestigen en weet niet waar ik over een maand zal zijn. Er gaan natuurlijk veel flarden van ideeën door me heen, maar de ervaring heeft geleerd dat die snel weer kunnen veranderen.

Maar ik maak me geen zorgen. Over het algemeen voel ik me rustig. Ik heb geen behoefte aan een waterdicht plan. Op dit moment is het alleen van belang dat ik weet waar ik over een paar dagen ben. Meer heb ik nu niet nodig. En dat is opmerkelijk want zo heb ik nooit geleefd. Nu dus wel, en daar ben ik blij om.

Hoewel ik het soms moeilijk vind om stukjes voor dit blog te schrijven, wetend dat ik voor veel mensen niet meer te begrijpen ben, wil ik toch proberen jullie regelmatig te vertellen wat er gebeurt en waar ik ben. Dus, als je het op kunt brengen, vind ik het gezellig als je nog even meereist. 🙂

Een warme groet,

Joost

Reis

De tango van geluk en ongeluk

Geplaatst op

‘Alle gelukkige gezinnen lijken op elkaar, elk ongelukkig gezin is ongelukkig op zijn eigen wijze.’

Met deze zin, beste volger, opent Tolstoj zijn beroemde roman Anna Karenina. Ik citeer deze woorden niet omdat ik het over gelukkige en ongelukkige gezinnen wil hebben. Dat is een interessant onderwerp maar het gaat mij om iets anders. Veel auteurs schrijven over ongelukkige mensen en veel lezers concentreren zich op het ongeluk van de geschetste personages. Dat is onze aard, zo zijn we. We vinden een verhaal pas echt interessant als we een inkijkje krijgen in het specifieke ongeluk van de mensen waarover we lezen.

De laatste tijd heb ik daar veel over nagedacht, vooral in relatie tot mijn blog. In de eerste teksten had ik een grote behoefte om te vertellen hoe mooi en bijzonder het allemaal was, en dat werden, naar mijn mening, nogal zoetsappige reisverslagjes. Dus begon ik wat over twijfel, onrust, en eenzaamheid te schrijven, maar dat had ook nadelen.

Ik merkte aan de reacties van sommige lezers dat ze de indruk hadden dat het allemaal erg zwaar was. Of het wel goed met me ging, vroeg iemand. Had ik het bij tijd en wijle nogal moeilijk, zo in mijn eentje in het buitenland? Daar wil ik wel wat over vertellen.

Het leven is voor mij nooit een aaneenschakeling van gelukkige momenten geweest, noch van ongelukkige momenten. Het leven is tegelijkertijd tragisch en komisch. Ik weet niet precies hoe het anderen vergaat, maar mijn leven is een dans – laten we zeggen een tango – van geluk en ongeluk. Ik vergelijk het met een dans omdat ik me niet het ene moment gelukkig voel, en het volgende ongelukkig. Nee, die twee gevoelens dansen voortdurend met elkaar; ik zie ze bijna altijd tegelijkertijd op de dansvloer bewegen, de ene keer langzaam en afwachtend, het volgende ogenblik fel en indringend.
(Tekst gaat verder onder de afbeelding)

Zo ging het in Tilburg, in mijn vertrouwde huisje – en zo gaat het nu, op reis. Er is niets nieuws onder de zon. Volgens mij is ons leven nu eenmaal zo. Ja, mijn geluk is nu een andere danser en mijn ongeluk ook. Er wordt een andere tango over de vloer uitgerold. Maar het is een tango, zoals het altijd is geweest.

Oké, laat ik dan nu een paar concrete nieuwtjes op een rijtje zetten. Ik heb Portugal verlaten nadat ik had geconcludeerd dat ik me in dat land niet zou gaan vestigen. Na een paar dagen in Baskenland, waar ik nog steeds van onder de indruk ben, ben ik in drie dagen doorgereisd naar Duitsland. Ik schrijf dit in Hessen – waarschijnlijk zal ik in Sleeswijk-Holstein zijn als je dit leest, lieve volger. Waar ik over twee maanden zal zijn, weet ik niet. En wanneer ik dit op een begrijpelijke manier kan uitleggen, weet ik al helemaal niet.

Ik heb erover getwijfeld of ik zal doorgaan met bloggen, omdat er zoveel dingen zijn die ik niet goed kan verklaren. Maar ik stel die beslissing nog even uit. Zo lang ik hier iets over mezelf kan vertellen, en zo lang er mensen zijn die dit willen lezen, zal ik hier af en toe iets schrijven. Althans, zo denk ik er nu over. 😉

Dus, tot de volgende aflevering dan maar? 🙂


Portugal

Het dagritme en de toekomst

Geplaatst op

Vandaag was mijn vijfde dag in Casa Traca. Ik ben afgelopen vrijdag heel prettig ontvangen door José en Erwin. En de volgende dag ben ik de hele middag met Erwin op pad geweest. We hebben boodschappen gedaan en koffie gedronken; we hebben gegeten (daar was José ook bij) en daarna heeft Erwin me meegenomen naar het huis van zijn zus, die net met haar man naar Portugal is geëmigreerd en redelijk dichtbij woont. Dat was een leuke dag.

Inmiddels ben ik weer aan het schrijven. De afgelopen drie ochtenden heb ik heel goed gewerkt op mijn kamer. Ik was blij verrast dat ik het zo snel weer kon oppakken. Voorlopig probeer ik dit ritme vast te houden: ’s ochtends schrijven, ’s middags wat anders doen (boodschappen, eten, glaasje), en in de avond misschien een film kijken op de bank of nog eens kijken wat er in de wereld gebeurt.

Het is heel duidelijk dat ik me hier niet als een toerist gedraag, en ook niet wil gedragen. Ik zoek een rustig dagritme. Veel van de dingen die ik doe, deed ik in Nederland ook. Wat wel een verschil is: als ik op mijn balkon sta, zie ik een erg mooi heuvellandschap.

Is alles dan alleen maar koek en ei? Nou, als ik eerlijk ben, niet altijd hoor. Ik heb wel momenten waarop alle snelle veranderingen een bedrukkend effect op me hebben. Ik heb me afgevraagd of ik daar in deze blog uitgebreid op wil ingaan. Niet al te veel, heb ik besloten. Laat ik het erbij houden dat mijn gemoed af en toe ietwat wegzakt. Laat ik er ook bij zeggen dat het altijd weer bijtrekt, en meestal tamelijk snel.

Mijn nieuwe leven is begonnen. Waar ik heen ga, weet ik nog niet. De toekomst ligt open en dat wil ik nog even zo houden. Het is heel prettig dat ik nog niet weet waar ik me binnenkort, of over een langere tijd ga vestigen. Ik zal je op de hoogte houden, beste lezer.

Tot het volgende bericht uit Portugal!!

Bespiegelingen

Gratitude

Geplaatst op

Douglas Murray, de auteur van ‘The Madness of Crowds’ en ‘The Strange Death of Europe’, geeft het probleem van deze tijd, en de uitweg, kernachtig weer.

Bespiegelingen

Eerste Portugese bespiegelingen

Geplaatst op

Dit is mijn eerste bericht uit Portugal. Ik ben hier vandaag aangekomen – met de auto, die nog niet helemaal in orde lijkt te zijn maar waar ik nu wel gewoon mee kan rijden. Morgen arriveer ik in Casa Traca en daar verheug ik me op.

Terugkijkend op mijn reis kan ik zeggen dat die overwegend goed is verlopen, met uitzondering van de autoperikelen. Ik heb er ook meestal van genoten maar ik moet eerlijk bekennen dat mijn stemming ook af en toe nogal schemerig was, vooral als ik aan het begin van de avond op een ongezellige hotelkamer zat, de Wi-Fi slecht was en de restaurants pas over twee uur open gingen. Dan kon er wel eens een zucht eenzaamheid door me heen gaan.

Het heeft allemaal te maken met het thuisgevoel, dat ik bijvoorbeeld in mijn appartement in Bourgogne wel had, en in mijn hotel in Baskenland ook – heel sterk zelfs – maar in het hotel in het westen van Spanje absoluut niet. Ik heb al eerder geschreven dat ik op zoek ben naar een thuis. Dat is echt essentieel. Ik wil, en zal een plek vinden, en creëren, waar ik thuiskom. En midden Portugal is het eerste gebied waar ik dat ga proberen.
(Vervolg na de foto)

Veel heb ik niet nodig. Een beetje ruimte, rust, een aangename omgeving, een werkplek om te schrijven. Geen drukte, geen toerisme om me heen, geen grootstedelijke geluiden, niet al te veel zorgen en stress. Ik hou van regelmaat. Ik hou ervan om niet te veel op een dag te doen – vandaag een beetje, morgen nog wat. Ik hou van een sfeer waarin ik mijn gedachten de vrije loop kan laten. Ik hou van aardige, eenvoudige, eerlijke mensen maar hoef niet altijd iemand in mijn buurt te hebben. Als ik nu een oproep in de krant zou zetten, dan zou de kop luiden: ‘Zonderling zoekt thuisgevoel.’

Beste lezer, het is heel fijn dat je me volgt terwijl ik mijn zoektocht voortzet.

Groetjes,
Joost

Reis

Een verhitte auto en menselijke warmte

Geplaatst op

Nadat de eerste dagen van mijn reis vlekkeloos zijn verlopen, kom ik nu problemen met de auto tegen. De motor wordt te warm, regelmatig brandt er een rood lichtje dat duidt op oververhitting. Met dat probleem arriveerde ik gisteren na een lange reisdag — met veel afkoelpauzes — bij mijn hotel in Baskenland (vlak onder Bilbao), en daar werd ik heel aangenaam verrast.

De eigenaars, een echtpaar, hadden een bevriend stel op bezoek. De twee mannen gingen meteen onder de motorkap kijken. Ze konden het probleem niet oplossen, ook niet nadat er nog een bevriende automonteur was gebeld, maar er werden al gauw plannen gemaakt om mij de volgende ochtend (vanochtend dus) naar een Ford garage te brengen.

De avond viel, we dronken we met z’n allen op het terras een glaasje. Op een zeker moment nodigde de vrouw des huizes me uit om mee te eten. Even later zaten we met z’n vijven aan tafel (de drie jonge kinderen van de twee stellen zaten in een hoekje aan een kleiner tafeltje van een grote pizza te smullen). In ons beste Engels hadden we een erg gezellig gesprek. De sfeer was ontspannen en ik voelde me heel welkom. Dit is wat mensen bedoelen als ze zeggen dat ze in een warm bad terecht zijn gekomen.

Vanochtend waren we bij de garage waar de vrouw het woord voerde. Ik was aan het reizen en had snel hulp nodig, legde ze uit. Of ik misschien meteen geholpen kon worden? Mijn auto werd naar binnen gereden en onderzocht. Al snel bleek dat ik mijn voertuig moest achterlaten, misschien zelfs voor meerdere dagen. Geen prettig bericht, maar het echtpaar hielp me alsof het hun eigen probleem was. Mijn bagage werd overgeheveld naar hun auto. Terug in het hotel kreeg ik koffie en aandacht, en werd mijn volgende hotelreservering, in west Spanje, vakkundig en zonder kosten geannuleerd (wat eigenlijk niet mogelijk was).

Het lijken misschien maar kleine dingen maar voor mij was de hulp die ik kreeg overvloedig, en ongelooflijk fijn en geruststellend. Ik stond er niet alleen voor. Ze hielpen me met alle praktische zaken, en ze straalden een en al warmte uit, waardoor mijn oververhitte brein snel kalmeerde. Dit zijn echt heel lieve mensen.

Ik heb nog geen nieuws van de garage. Ik stel me in op een verblijf van meerdere dagen in dit hotel. Nu ik me er bij neer heb gelegd vind ik dit eigenlijk wel een mooie ervaring. Ik maak me vaak grote zorgen over deze wereld, in deze gepolitiseerde tijden, maar zo lang we op deze manier met elkaar om kunnen gaan, zal onze menselijkheid wel warm blijven, ook als mijn auto straks weer naar behoren gekoeld wordt.

Zolang ik hier ben — zonder auto — ga ik proberen aan mijn volgende boek te werken. Ik heb op mijn kamer een werkplek met een groot beeldscherm. Als ik opzij kijk, zie ik een zonnig groen heuvellandschap. Ik voel me best prettig. Later zal ik waarschijnlijk met veel plezier op deze dagen terugkijken.

Ik kan Hotel Osabarena van harte aanbevelen.


Wil je updates in je mailbox ontvangen? Schrijf je dan in voor de nieuwsbrief.

Reis

Bourgogne

Geplaatst op

Toen ik na het ontbijt uit Arry vertrok hing er een dichte mist over Lotharingen, maar aan het einde van de ochtend trok de lucht plotseling open. Op dat moment was ik al de Bourgogne. De zonbeschenen groene heuvels waren schitterend.

Evenals de vorige dag was mijn stemming goed. Ik matigde mijn snelheid, keek zo vaak als ik kon naar het glooiende landschap en luisterde ondertussen naar een lezing van Alan Watts over de taoïstische kijk op het menselijk leven. Ik had op dat moment echt niets te wensen.

Kort na het middaguur was ik in het centrum van Autun. Ik wandelde een paar rondjes om de kathedraal en ging daarna naar binnen. Eerlijk gezegd vond ik het interieur wat teleurstellend. Het was nogal somber en kaal, en het oogde verlaten, ondanks het handjevol toeristen die net als ik door de ruimte slenterden en af en toe bij een beeld bleven stilstaan. Nadat ik in een café een cappuccino had gedronken reed ik verder naar Lucenay-l’Évêque waar ik voor drie nachten een appartement had gehuurd.

Ik ben erg in mijn nopjes met dit ruime appartement. Het bestaat uit maar liefst vijf kamers, een keuken en een badkamer met ligbad; en het is mooi ingericht. Ook het uitzicht bevalt me zeer. In de tuin staat een felrode boom met zijn herfstige schoonheid te pronken. En op straat is het werkelijk muisstil. Ik vind dit een fijne plek om een paar dagen uit te rusten van alle hectiek van de afgelopen weken.


Wil je updates in je mailbox ontvangen? Schrijf je dan in voor de nieuwsbrief.

Reis

De reis is begonnen

Geplaatst op

Vanochtend ben ik uit Tilburg vertrokken en nu, even na vijven in de namiddag, zit ik op mijn hotelkamer in Arry een glas wijn te drinken. Ik voel me opmerkelijk kalm en tevreden. De reis is goed verlopen en het echtpaar dat me hier in La maison d’Angeline verwelkomde lijkt me sympathiek.

Voordat ik bij het hotel aanbelde ben ik het plaatselijke romaanse kerkje – Église Saint-Arnould d’Arry – binnengegaan. Daar heb ik even rondgekeken en op een bankje gezeten. Ik verwonderde me erover dat dit gebouw al sinds de twaalfde eeuw op deze plek staat en zo te zien nog steeds in gebruik is. Hoeveel mensen hebben hier in de loop der eeuwen God aanbeden? Hoeveel kinderen zijn hier gedoopt? En hoe vaak is hier afscheid genomen van een overleden dorpsgenoot? Meer dan achthonderd jaren zijn in deze ruimte verstreken – meer dan dertig generaties hebben op deze tegels gelopen.

Het is koud in de kerk maar dat past bij deze oude muren. Ik kan echt niet bevatten dat ik hier zit, dat ik uit mijn huis ben weggegaan en nu op zoek ga naar een nieuw thuis in een ander land. Maar ik voel me helemaal rustig.  Alles is goed zo. Het is alsof het niet anders had kunnen gaan, alsof dit doodnormaal is.


Inmiddels is het wat later op de avond. Ik heb gegeten in Pont-à-Mousson en zit nu weer op mijn hotelkamer. Tijdens het eten dacht ik aan het afscheid vanochtend in Tilburg, aan de reis hier naar toe, aan het mooie middeleeuwse kerkje. Ook heb ik veel naar buiten gekeken, naar de mensen die in deze streek wonen, die hier van dag tot dag hun leven leiden. Wie reist kijkt met nieuwe ogen.

Dus, beste lezer, dit is mijn eerste korte verslagje. Ik zou bladzijden vol kunnen typen maar ik hou het hier bij, voor nu. Later meer. Groetjes uit Frankrijk!


Wil je updates in je mailbox ontvangen? Schrijf je dan in voor de nieuwsbrief.

Voorbereiding

Vreemde spanning

Geplaatst op

Terwijl mijn vertrek dichterbij komt, begint er in mijn gemoed iets te veranderen. Er komt een vreemde spanning in me op. Dat heeft niets te maken met de praktische zaken die nog geregeld moeten worden — alles loopt goed, ik hoef geen grote problemen op te lossen. Het is een gevoel dat zich maar moeilijk in woorden laat beschrijven.

De tijd tikt langzaam maar zeker weg en ik ben aan het wachten. In mijn hoofd is het tamelijk rustig, ik heb enorm veel zin in mijn avontuur en kijk met vertrouwen naar de toekomst. Ondertussen lijkt het alsof mijn lichaam in een heel andere stemming is. Ik ben af en toe nerveus, een tikkeltje ongedurig en ongeduldig — ik kan niet veel tegenslag verdragen. Deze laatste dagen lijken op een vacuüm in de tijd. Ik begrijp deze fase niet — alles lijkt anders, alles lijkt onwerkelijk. Het liefst zou ik op Fast Forward drukken zodat ik morgen al kan gaan rijden.

Dit is allemaal nieuw voor mij. Ik kan er geen naam aan geven. De spanning stroomt door me heen en laat me niet met rust. En als iemand vraagt hoe het met me gaat, en ik probeer dit uit te leggen, dan komt er niets begrijpelijks uit mijn mond. Alles gaat immers goed en ik heb er zin in. Dat is de waarheid. En toch is er die vermoeiende spanning.

Ik kan niets doen, behalve wachten. Over twaalf dagen stap ik ‘s ochtends in de auto en die avond zal ik in Frankrijk in een hotelkamer gaan slapen. Dan is mijn reis werkelijk begonnen. Ik ben ongelooflijk benieuwd hoe alles zal gaan, hoe ik me zal voelen. En ondanks de vreemde stemming van dit moment heb ik er alleen maar vertrouwen in. Ik voel me bevoorrecht, ik ben oprecht dankbaar…, en ik ben onrustig!

De weg naar het zuiden wacht op me

Wil je updates in je mailbox ontvangen? Schrijf je dan in voor de nieuwsbrief.